نژادهای سگ:

در حال حاضر بیش از 250 نژاد سگ در دنیا وجود داردکه تقزیبا نصف آنها دارای استاندارد مشخص و معینی می باشند.در این قسمت به اختصار به ذکر تقسیم بندی نژاد سگ ها و ویژگی های کلی آنها می پردازیم و ضمنا در مورد نژادهایی که در کشور ما بیشتر پیدا می شوند  بویژه آنهایی که برای نگهبانی یا کار مورد استفاده قرار می گیرند توضیح داده خواهد شد.

برخی عوامل از جمله شرایط جغرافیایی  یا موقعست زیستی انسان  در ویژگی های کلی نژاد سگها  تاثیر زیادی داشته است.مثلا سگهایی مانند تازی ایرانی (سالوکی)یا افغانی که در سرزمین های صاف و پر از دشت و جلگه های وسیع دیده می شوند دارای اندامهای ظریف و کشیده اند و استعدادشان سرعت گرفتن و دوندگی زیاد است.برعکس سگهایی مانند نژاد سن برنارد،که در نواحی کوهستانی و صعب العبور زندگی می کنند بجای سرعت دارای عضلاتی قوی و نیرومندند.و سرانجام سگهای مناطق سردسیری مانند سگهای اسکیمو ،پوشش ضخیم و موی بلند و انبوه دارند تا بتوانند در برابر سرما مقاومت کنند.نژادهای سگهای نامی و مشهور در جهان بشرح ذیل است:

نژاد روتوایلر

این نژاد در اصل سوئیسی بوده و حیوانی است نیرومند و قوی جثه که جهت نگهبانی و محافظت از آن استفاده می شود و می تواند براحتی گله های گاو را اداره کند. رنگش سیاه همراه با لکه های قهوه ای است که در گونه ها،پوزه،سینه،چهار قلم دست و پا و بالای چشم حیوان دیده می شود.قد جنس نر آن مابین 60 تا66 و قدماده آن حدود 55 تا60 سانتیمتر است.

نژاد بوکستر

این سگ نیرومند،که از آن در شکار خرس ،گاونر و گراز استفاده می شود حیوانی است جنگجو،چابک و چالاک ،پاهایش کوتاه،رنگش زرد ساده یا راه راه و قد نرش 58 تا 60 و قدماده آن 56 تا 58 سانتیمتر و وزنش حدود 30 کیلوگرم می باشد.

نژاد شکاری دالماسین

این نژاد مخصوص شکار ، دارای گوشهایی بلند و آویزان و بدنی سفید هراه با لکه های سیاه است. بلند یآن در جنس نر حدود 55 تا 60 سانتی متر و در جنس ماده قدری کمتر است.سگ شکار ی تمایل زیادی برای دویدن دنبال اسبها دارد . با اینکه این حیوان موقع تعلیم بسیار مطیع است و نوعا شلوغ و ستیزه جو است.بدون تردید اشخاصی که به شکار با اسب علاقه دارند این نوع سگ را برای همراهی انتخاب می کنند.(شکار روباه در انگلیس)

تازی ایرانی (سالوکی)

تازیها سگهایی مخصوص شکارند  در کشور ما آنرا تا حدود زیادی می شناسند .سگ سالوکی بیشتر برای شکار آهو استفاده می شود اما در حال حاضر برای نگهبانی نیز از آن استفاده می شود.قدرت شنوایی سالوکی فوق العاده قوی و حیوانی است؛ بسیار صمیمی ،تمیز ،آرام که قد آن به 58 تا 71 سانتی متر می رسد و وزنش  به 13 تا 25 کیلوگرم می رسد و برنگهای حنایی،سفید ،کرم،طلایی،قرمز،خاکستری و آتشی دیده می شود.

تازی افغانی

این نوع تازی با آنکه بسیار قدیمی است ولی نژاد آن طی قرون متمادی خالص و دست نخورده باقی مانده است.سابقا صدور این نوع سگ ممنوع بوده است و فقط در ابتدای قرن نوزدهم  انرا بطور قاچاق به اروپا بردند.قد تازی افغانی 69 تا 74 سانتی متر است و برنگهای تیره تا طلایی با گوشهای آویزان و پوشیده از موهای ابریشمی دراز دیده می شود.

شین لو(گرگی ، ژرمن شپرد)

ژرمن شپرد حیوانی است چابک،سرزنده،شاد ،مطیع،متعادل،منطقی و مهربان و نسبت به صاحب خویش  با عطوفت.این سگ

 همزیستی با حیواناات دیگر را تحمل می کند.با کودکان مهربان است و استعداد تربیت دارد.بلندی ژرمن شپرد بین 60 تا65 سانتی متر است  و برنگ های قرمز مایل به قهوه ای و سفید مایل به خاکستری دیده شده است. گوشهایش راست و بطرف بالا متمایل است  که این امر علاوه بر افزودن بر زیبایی ،باعث افزایش شنوایی حیوان نیز می شود.این نژاد فوق العاده حساس و قوی است.ژرمن شپرد در ابتدا برای نگهبانی گله بکار گرفته می شد ولی بعدها بعلت هوش سرشار و مزایای بسیار و رفتاری مناسب بعنوان پیک و نامه رسان در جنگلها ،نجات غریق،نجات افرادی که دچار سانحه ی بهمن شده اند  و یا در حریق و آتش سوزی ها گرفتار شده اند ،راهنمایی نابینایان و بالاخره بعنوان سگ پلیس  برای یافتن و تعقیب ردپا(حتی ردپای کهنه و قدیمی که چند روز از آن گذشته باشد) مورد استفاده قرار گرفته است.ولی باید در نظر داشت که تخصص اصلی این حیوان در نگهبانی است که بنحو احسن و در هر شرایطی اینکار را انجام می دهد.

گریت دین

در قرن 5 میلادی آلانها که قومی چادر نشین و ایرانی بودند سگس قوی و نیرومند از نوع متین را به همراه داشتند . این سگ که در هنگام شکار خر سو گراز را مقهور خود می ساخت بعدها در آلمان مورد تحسین و احترام عمیق قرار گرفت و این ملت از آمیزش آن با سگهای تازی ایرلندی سگی عظیم الجثه  و در عین حال چابک و زیبا بدست آوردند که امروزه در تمام جهان بنام گریت دین شهرت یافته است .این نژاد اگر خوب تربیت شود شجاع و دوستدار اطفال و سخت قابل اعتماد است.با غریبه ها میانه خوبی ندارد و باید افراد ناشناس را از تماس با آن منع کرد.

بلند ینرها حداقل 80 و در ماده ها 72 سانتی متر است  و حدود 60 کیلو وزن دارد.این حیوان در رنگهای زرد ،خاکستری ،سیاه،سیاه خط دار و سیاه سفید یافت می شود.بعلت شباهت پوست آن با ببر آنرا سگ ببری  نیز می نامند.

سن برنارد

این نژاد از نژادهای معروف دنیا می باشد بطوریکه یک قلاده از این نژاد در ابتدای قرن 18 میلادی توانست جان چهل نفر انسان را در طی دوازده سال  از مرگ حتمی نجات دهد.قابلیت تربیت این نژاد و استعدادش موجب شده که در دنیا معروفیت فراوانی کسب کند.حس شامه اش قوی است و همراهی  با انسان  را دوست دارد.و در عین حال سگی است مطیع و منطقی  و آرام و قدرت عجیبی در پیش بینی ریزش بهمن در کوهستانها دارد .سگ سن برنارد دارای اندامی درشت و حجیم است.بلندی این سگ ، حداقل به 72 سانتی متر و وزنش به 50 تا55 کیلوگرم می رسد و برنگ قرمز با لکه های سفید و گاهی اوقات برنگ سیاه نیز دیده می شود.بدن سگ سن برنارد با موهایی دراز و گاهی کوتاه پوشیده شده است.

دوبرمن

این نژاد فوق العاده فداکار و بسیار زیرک و چابک و سخت حامی صاحب خویش است.بلندی آن به 68 سانتی متر می رسد و دارای موهایی کوتاه برنگ سیاه یا خاکستری است که همیشه  علامت  لکه ترنج مایل به زردی در زمینه آن دیده می شود. در آلمان دم و گوش این حیوان را می برند.این سگ دارای دندانهایی سخت و فکی بسیار قوی است.در مواقع لزوم و در برابر دشمن سگ فوق العاده خطرناکی است که به انسان نیز حمله می کند اما در صورتی که خوب تربیت شود هیچگاه بی موقع مزاحم نخواهد شد البته دوبرمن در مقابل بیگانگان سخت بدبین و مراقب و در پاسبانی و محافظت بی نظیر است بطوریکه او را سگ ژاندارم نیز می گویند.

این حیوان تنها سگی است که ایما و اشارات چشم و ابرو را بخوبی درک می کند  و جهت فرمانبرداری هیچگاه احتیاج به گفتن کلمات ندارد و همیشه از یک نفر اطاعت می کند و در مقابل دشمن بسیار خشن و سخت بی باک است.دوبرمن موقعی خطرناک می شود که حریفدر مقبلش ایستادگی نماید و میا مثلا با چوبدست به وی حمله کند.در موقع حمله این سگ معمولا به گردن و قسمت بالای بدن حریف حمله می کند .در مقابل نوع تربیت شده آن تنها با کشتن سگ می توان از دست آن خلاص شد.از دیگر خصوصیاتش این است که هیچگاه رابطه اش را با صاحبش قطع نمی کند.

دوبرمن هیچگاه تنبیه ناحق و خشونت بی موقع را فراموش نمی کند و فوق العاده نسبت به این امر حساس است و هرگز نباید عصبانی اش کرد.حس شامه اش فوق العاده قوی است و می توان به جرات آنرا بهترین سگ پاسبان و قراول نامید بطوریکه در اغلب فروشگاه های بزرگ پاسداری شب را برعهده ی یک یا دو سگ دوبرمن می گذارند.

این حیوان سابقا و به هنگام جنگ جهانی دوم دشمن سرسختی برای قشون متفقین محسوب می شد.در حال حاضر نیز جهت کشف کالای قاچاق در گمرکات از این نژاد استفاده می شود.

مرغان مروارید      

مرغان مرواری جزء پرندگان رده قرقاول محسوب می شوند.این مرغان به علت دارا              بودن بدنی قوی و نسبتا گرد و توپر جلب توجه می کنند.بالهای آنها کوتاه بوده و قدرت

چندانی جهت پرواز کردن ندارند،دم آنها مانند دم مرغ خانگی پهن نبوده و ظاهری همانند آنها ندارند.

تکامل پرهای بدن بصورت کامل بوده و اکثر آنها کوتاه و برنگ خاکستری و دارای انعکای آبی رنگ است. گردن  و صورت این پرندگان بدون پر و پاهای آنها کوتاه و خاکستری رنگ می باشد.

سر آنها پرهای کمی داشته و منقار نسبتا بزرگ و شاخی رنگ آنها سبب جلب توجه ببیننده می شود.

در سطح منقار رنگ قرمز  و در بعضی موارد رنگ زردی جلب توجه می کند که بتدریج به زایده ای قرمز رنگ تبدیل می شود که آنرا اصطلاحا به غلط شاخ می نامند. بهمین علت این دسته از مرغان را به غلط مرغ شاخدار  می گویند.در برخی انواع آنها این زائده بصورت برجستگی  کاکل مانندی دیده می شود که باعث شده حتی به آنها کلاهدار یا کاکلی هم اطلاق شود.در جنس نر این پرنده زائده کلاه مانند قدری بزرگتر است  و در صورتیکه فرد بیننده دارای آشنایی لازم و تجربه کافی باشد  می تواند از روی این مشخصه جنسیت پرنده را تشخیص دهد.چشم این پرنده برنگ قهوه ای تیره بوده که توسط گونه های نسبتا برجسته سفید رنگ متمایل به آبی رنگ احاطه شده است . آویزه های صورت آنها دارای انحناء خاص و قرمز رنگ بوده  که در هنگام تحریک حیوان متورم و بصورت باد کرده به نظر می رسند. باید اضافه کرد که در برخی موارد این آویزه ها نسبت به سر حیوان به حالت خاص و با زاویه نگهداشته می شوند،بطوریکه با انجام اینکار سرو صورت آنها در این هنگام خیلی بزرگتر از حد طبیعی دیده می شوند.نوع آبی رنگ مرغان مروارید به تعداد بیشتری یافت می شوند و بدین ترتیب در حقیقت می توان نوع آبی رنگ آنرا فرم و نمونه اصلی  این مرغان به حساب آورد.علاوه بر این ،در کنار مرغان مروارید آبی رنگ،نوع مرغان سفید رنگ و ابلق آنها نیز مشاهده می شوند که باید یادآور شد که این نوع در اثر تلاقی مرغان سفید رنگ با آبی رنگ ها بوجود آمده اند. به ندرت گاهی رنگ قهوه ای آنها مشاهده می شوند  که در این نوع خاص ممکن است پرهای آنها با نقش یا بدون نقش مرواریدی شکل باشد.همچنین گاهی آبی فلزی رنگ این مرغان هم ندرتا با نقش مرواریدی دیده می شوند.

موقعیت جانور شناسی:                               

مرغان مروارید جزء پرندگان Scharrvogel  به حساب آمده، ولی از نظر کلی

نظیر مرغان  زینتی و مرغان تاجدار همانند قرقاول،طاووس و بوقلمون،آنها جزو خانواده پرندگان قرقاول به شمار می آیند.

نژادها :

مرغان مرواری کاکل دار در میان سایر انواع دیگر خود اکثریت داشته و در عین حال بعنوان

نوع اصلی شناخته می شوند.از علایم بارز این نژاد وجود یک برجستگی محکم و قوی پوشیده

از پر است که بر روی سر آنها مانند کاکل قرار دارد،همچنین دارای دو آویزه گوشتی یا

پوستی می باشند که در زیر منقار و در ناحیه صورت آویزان است.این نوع مرغ مروارید را از رنگ رنبقی قسمت پشت گردن و بالای سینه می توان شناسایی کرد. در پشت آنها می توان  بعنوان تناقص رنگ خاکستری زمینه ،لکه های مرواریدی زیادی برنگ سفید با حاشیه تیره رویت کرد که در روی بالها بزرگتر شده و بخشی از آنها در ادامه خود بصورت نوارهای عمودی و باریک بهم نزدیک می شوند.بالهای آنها قهواه ای رنگ بنظر می رسند و بطرف بیرون دارای نوارهای سفیدی می باشند.

مرغ مروارید با شمخصه شاخ مانند بر روی سر شباهت بسیار زیادی به مرغ مروارید کاکل دار  دارد  با این تفاوت که رنگ این دسته از مرغان مروارید  بطورکلی قدری تیره تر بوده و با نوع به اصطلاح شاخدار این اختلاف را دارد که روی سر آن برجستگی کاکل یا کلاه مانند پرداری قرار دارد.

امروزه در آفریقای شمالی مرغان مروارید با تنوع بیشتری از نظذر شکل و رنگ دیده می شوند  که از آن جمله می توان مرغ مروارید عقابی شکل را نام برد،که نسبتا اصیل تر بوده و گاه گاه دیده می شود. از نظر ظاهری این گروه از مرغان مروارید دارای اختلاف عمده ای با سایر گروه ها می باشند بطوریکه رنگ آمیزی پرهای آنها متنوع تر بوده وبیشتر شباهت با قرقاول دارند.از علایم جلب کننده این دسته مرغان مروارید وجود پرهای فر خورده برنگ قهوه ای تیره در آنها است. گردن این مرغان برنگ آبی تیره ، سیاه و سفید و نقره ای می باشد.انعکاس رنگ پرها در قسمت سینه،سیاه رنگ می شود و لکه های مروارید مانند نقش پرهای آنها بوسیله حاشیه های سفید احاطه شده است.نکته جالب توجه در این دسته از مرغان مروارید داشتن دم است که حدودا بطول 15 سانتی متر می رسد.

منشاء و زادگاه:

موطن اولیه مرغ مروارید افریقا می باشد  و نام اولیه آنها مرغ گینه بوده است که می تواند معرف منشاء و زادگاه اصلی آنها باشد.در برخی نقاط به این پرندگان مرغ کولی نیز اطلاق می شود که می  تواند ناشی از طرز رفتار آزاد و سرو صدا و تحرک فراوان آنها در طبیعت باشد.

در افریقا مرغان مروارید بصورت وحشی و در گروه های 20-15 قطعه ای در نواحی Savannen   به حیات خود ادامه می دهندو بندرت می توان آنها را بصورت جفت های منفرد  مشاهده نمود.

در مجموع آنها بسیار ترسو بوده و در صورت بروز هرگونه خطر و یا احساس خطر مانند سایر حیوانات وحشی بسرعت از یکدیگر جدا می شوند.این پرندگان در موقع فرار  قدرت تحرک و سرعت پاهای خود را به نمایش می گذارند.باید اضافه نمود که فقط در مواقع پیش آمدن خطرهای خیلی جدی آنها سعی می کنند با پرواز کردن،خود را از مهلکه نجات دهند  و در غیر اینصورت علاقه چندانی به پرواز از خود نشان نمی دهند. مرغان مروارید  غالبا بصورت گروهی بوده و هر گروه معمولا توسط یک پرنده نر قوی بعنوان سرگروه راهنمایی و هدایت می شود.او بصورت یک فرمانده مقتدر عمل می کند، بطوریکه راه فرار را او تعیین می کند و بعد از رفع خطر او مجددا گله را به آوای مخصوصی که از خود بلند می کند،دوباره جمع می کند.

از طرفی هم چون گاهی مرغان مروارید در دسته های بزرگ نیز ظاهر می شوند،در بعضی نقاط مانند افریقا  آنها را بعنوان آفت تلقی می کنند  زیرا در آنجا از گیاهان موجود تغذیه کرده، ولی در عین حال در برخی مواقع با خوردن حشرات رفع نیاز می کنند.طرز رفتار آنها  در موقع جستجوی غذا قابل مقایسه با رفتار قرقاول های بومی می باشد.

نکته ای که در رفتار مرغان مروارید جلب توجه می کند،صدای داد و فریاد بلند آنهاست که حتی در انواع اهلی نیز بعنوان یک صفت بارز  مورد توجه قرار می گیرد.این سرو صدا را می توان با صدای ترومپت مقایسه نمود.این سروصدا در برخی گونه ها مانند انواع کاکل دار عقابی خفیف تر می باشد.بعلت ایجاد این سروصداها در مواردی از این مرغان بعنوان حیوان نگهبان نیز استفاده می شود.بطوریکه در برخی موارد گزارش شده است که آنها با سروصدای خود نه فقط حیوانات درنده را از مزارع دور نگه می دارند بلکه گاهی اوقات می توانند با جانورانی نظیر موش به مبارزه برخیزند و آنها را از پای در آورند.

تاریخچه:

آنطور که در افسانه های کهن برخی کشورها آورده شده است،خواهران ملیگرز پس از مرگ برادر تبدیل به پرنده شدند و چون در مرگ برادر تسلی ناپذیر بودند،اشک فراوانی از دیده روان داشتند  و قطرات اشک بر پرهای آنها جاری گشت و پرها را به نقش مروارید در آورد!

در زمان فراعنه مصر مرغان مروارید مانند طاووس در رده حیوانات مقدس قرار داشتند.

در اروپا احتمالا دریانوردان پرتغالی آنها را بومی کرده پس از کشف آمریکا دریانوردان آنها را به قاره نو برده اند و این مرغان تحت شرایط مساعدی که یافته بودند به تعداد زیاد تکثیر شده و در نتیجه بصورت گونه های وحشی توسعه زیادی یافته اند..

معرفي

مرغ‌ عشق‌ (Budgerigar) يكي‌ از اعضا كوچك‌ خانواده‌ طوطي‌ها محسوب‌ مي‌شود. مهد اين‌ پرنده‌ زيبا استراليا مي‌باشد.در طول‌ قرن‌ 19 و 20 هزاران‌ جفت‌ از اين‌ پرنده‌ به‌ ساير قاره‌ها آورده‌ شد و خيلي‌ زود توانست‌ جاي‌ خود را به‌ عنوان‌ يك‌حيوان‌ خانگي‌ محبوب‌ باز كند. رنگهاي‌ زيبا، صداي‌ دلنشين‌، توانايي‌ تقليد صدا، طبيعت‌ اجتماعي‌، نگهداري‌ آسان‌ وقيمت‌ ارزان‌، مرغ‌ عشق‌ را به‌ يكي‌ از محبوب‌ترين‌ پرندگان‌ تبديل‌ كرده‌ است‌.

v  خصوصيات‌

مرغ‌ عشق‌ در رنگهاي‌ متنوعي‌ وجود دارد كه‌ از جمله‌ آنها سبز، زرد، آبي‌ و شيري‌ مي‌باشد. در طبيعت‌ به‌ كمك‌ منقارقوي‌ و شكل‌ انگشتان‌ پاهايش‌، دو انگشت‌ رو به‌ جلو و دو تا رو به‌ عقب‌ به‌ راحتي‌ از شاخه‌ها بالا مي‌رود.

مرغ‌ عشق‌ حدودا در 3 ماهگي‌ بالغ‌ مي‌شود. برجستگي‌ روي‌ قاعده‌ منقار در غالب‌ پرندگان‌ نر بالغ‌ آبي‌ روشن‌ يا بنفش‌و در ماده‌ بالغ‌ قهوه‌اي‌ است‌. البته‌ اين‌ رنگ‌ در نابالغين‌ كاملا مشخص‌ نيست‌ ضمن‌ اينكه‌ هنگام‌ بيماري‌ يا پيري‌ رنگ‌بتدريج‌ كم‌ مي‌شود.

مرغ‌ عشق‌ ماده‌ در هر نوبت‌ به‌ طور متوسط 4-6 تخم‌ مي‌گذارد. جوجه‌ها 16-18 روز بعد از تخم‌ بيرون‌ آمده‌ و24-28 روز در لانه‌ مي‌مانند. در طول‌ اين‌ مدت‌ جوجه‌ها به‌ شدت‌ وابسته‌ به‌ مادر هستند.

v  ساير مشخصات‌

طول‌ عمر: 7-8 سال‌
وزن‌: 40-45 گرم‌
طول‌ بدن‌ پرنده‌ نر: 18 سانتيمتر

v خريداري‌

بايد توجه‌ داشت‌ كه‌ مرغ‌ عشق‌ (مانند ساير حيوانات‌ خانگي‌) حتما بايد از جاي‌ مطمئن‌ خريداري‌ شود. سن‌ مناسب‌براي‌ خريد 6-7 هفتگي‌ است‌. هنگام‌ خريد به‌ وضعيت‌ پرها دقت‌ كنيد چرا كه‌ نشانه‌ خوبي‌ از وضعيت‌ كلي‌ پرنده‌ است‌.در پرنده‌ سالم‌ پرها صاف‌، شفاف‌ و درخشان‌ مي‌باشند در حاليكه‌ پرنده‌ بيمار كسل‌ بوده‌ و پرهاي‌ ژوليده‌اي‌ دارد. چشم‌هابايد شفاف‌، درخشان‌ و فاقد تورم‌ باشند. پاها به‌ راحتي‌ ميله‌ قفس‌ را بگيرند و پرنده‌ در حالت‌ ايستاده‌ زاويه‌ 30 نسبت‌ به‌خط قائم‌ داشته‌ باشد. اطراف‌ مخرج‌ طبيعي‌ و پرنده‌ شاداب‌ باشد.

v  رابطه‌ با انسان‌ و حيوانات‌ خانگي‌

مرغ‌ عشق‌ خيلي‌ زود اهلي‌ شده‌ و به‌ خانه‌ خو مي‌گيرد. مي‌توان‌ به‌ آن‌ ياد داد كه‌ روي‌ انگشت‌ بنشيند (شكل‌ 2). حضورسگ‌ و گربه‌ موجب‌ ناراحتي‌ پرنده‌ مي‌شود حتي‌ اگر به‌ آن‌ دسترسي‌ نداشته‌ باشند.

پرنده‌ جديد را بايد بتدريج‌ وارد كرد حتي‌ اگر جفت‌ پرنده‌ شما باشد. بهتر است‌ ابتدا در قفسهاي‌ مجزا ولي‌ كنار هم‌باشند (بدون‌ تماس‌) تا به‌ هم‌ عادت‌ كنند.

v نگهداري‌

قفس‌: بايد فضاي‌ كافي‌ براي‌ تحرك‌ پرنده‌ داشته‌ باشد. اندازه‌ توصيه‌ شده‌ براي‌ يك‌ جفت‌ مرغ‌ عشق‌ 75‚60‚100سانتيمتر مي‌باشد. داشتن‌ ميله‌هاي‌ افقي‌ (نسبت‌ به‌ عمودي‌) ارجح‌ است‌ چرا كه‌ پرنده‌ مي‌تواند براي‌ بالا رفتن‌ از آن‌استفاده‌ كند.

مكان‌ قفس‌: قفس‌ بايد در اتاقي‌ روشن‌، با هواي‌ مناسب‌ و در جريان‌ (با دماي‌ 1-26 سانتيگراد بدون‌ تغييرات‌ ناگهاني‌)،بدون‌ دود سيگار و در گوشه‌اي‌ از اتاق‌ قرار داد تا پرنده‌ احساس‌ امنيت‌ كند. پرنده‌ نبايد در معرض‌ تابش‌ مستقيم‌ خورشيدباشد همچنين‌ آشپزخانه‌ محل‌ مناسبي‌ براي‌ قفس‌ نمي‌باشد چون‌ داراي‌ بخارات‌ مضر است‌. ارتفاع‌ قفس‌ بهتر است‌طوري‌ باشد كه‌ پرنده‌ حدودا هم‌ سطح‌ چشمان‌ شما باشد تا كنترل‌ و اهلي‌ كردن‌ آن‌ ساده‌تر شود.
با توجه‌ به‌ اينكه‌ مرغ‌ عشق‌ در شب‌ ساعاتي‌ را مي‌خوابد در صورتيكه‌ برق‌ روشن‌ است‌ بهتر است‌ روي‌ قفس‌ با پارچه‌پوشانده‌ شود.

وسايل‌ داخل‌ قفس‌: وسايل‌ لازم‌ براي‌ قفس‌ شامل‌ ظروف‌ آب‌، غذا و سنگريزه‌ و قالب‌ معدني‌ (يا كف‌ دريا) مي‌باشد.اسباب‌ بازي‌ نيز بويژه‌ براي‌ يك‌ پرنده‌ تنها لازم‌ است‌.
كف‌ قفس‌ را مي‌توان‌ با روزنامه‌ (رنگي‌ نباشد) يا روزنامه‌ كه‌ روي‌ آن‌ ماسه‌ ريخته‌ شده‌ است‌، پوشاند. آبخوري‌ لوله‌اي‌،براي‌ مرغ‌ عشق‌ مناسب‌ است‌. جلوي‌ ظروف‌ آب‌ و غذا بايد ميله‌ باشد تا پرنده‌ بتواند بر روي‌ آن‌ بنشيند ضمن‌ اينكه‌ظروف‌ آب‌ و غذا نبايد زير ميله‌هاي‌ بالايي‌ قفس‌ باشند چر كه‌ با مدفوع‌ پرنده‌ آلوده‌ مي‌شوند. آب‌ هميشه‌ تازه‌ و تميز بايددر اختيار پرنده‌ باشد. كف‌ قفس‌ بايد هر روز و كل‌ قفس‌ 3-4 روز يك‌ بار تميز شوند.

ميله‌ داخل‌ قفس‌: ميله‌هاي‌ چوبي‌ نسبت‌ به‌ پلاستيكي‌ ارجح‌ هستند ضمن‌ اينكه‌ بهتر است‌ قطر ميله‌ها متفاوت‌ باشد. به‌طور كلي‌ قراردادن‌ شاخه‌ درخت‌ بويژه‌ به‌ جاي‌ ميله‌هاي‌ بالايي‌ قفس‌ مناسبتر است‌ چرا كه‌ پرنده‌ مي‌تواند از آن‌ بالا رفته‌ضمنا ناخن‌هايش‌ نيز ساييده‌ مي‌شود. براي‌ اين‌ كار مي‌توان‌ يك‌ ساقه‌ به‌ قطر 1-1/5 سانتيمتر پيدا كرده‌ كه‌ عاري‌ ازسمپاشي‌، قارچ‌ و مدفوع‌ پرندگان‌ وحشي‌ باشد سپس‌ برگ‌ و شاخه‌هاي‌ اضافي‌ آن‌ را قطع‌ كرده‌ و داخل‌ قفس‌ قرار داد.

اسباب‌ بازي‌: مرغ‌ عشق‌ آينه‌ را دوست‌ دارد. مي‌توان‌ يك‌ آينه‌ كوچك‌ را داخل‌ قفس‌ قرار داد يا بهتر است‌ يك‌ آينه‌ديواري‌ كنار قفس‌ باشد تا پرنده‌ خود را ببيند. اسباب‌ بازيهاي‌ ديگر مورد علاقه‌ مرغ‌ عشق‌ شامل‌ نردبان‌، تاب‌، توپ‌پينگ‌پنگ‌ آويزان‌ و زنگ‌ مي‌باشند.

v  تمرين‌ و ورزش‌

مرغ‌ عشق‌ نياز به‌ پرواز آزاد دارد. در صورتيكه‌ پرنده‌ شما به‌ قفس‌ عادت‌ كرده‌، مي‌تواند هر روز بيرون‌ بيايد و در اتاق‌پرواز كند. براي‌ اين‌ كار ابتدا بايد شرايط اتاق‌ كاملا مناسب‌ باشد. در و پنجره‌ها بسته‌، بخاري‌ها خاموش‌ و سگ‌ و گربه‌ دراتاق‌ نباشد. آنگاه‌ مي‌توان‌ در قفس‌ را باز كرده‌ تا پرنده‌ 20-30 دقيقه‌ بازي‌ كند. پرنده‌اي‌ كه‌ به‌ قفس‌ خود عادت‌ كرده‌ پس‌ ازاين‌ مدت‌ باز خواهد گشت‌ بويژه‌ اگر به‌ طور منظم‌ براي‌ بازي‌ بيرون‌ آورده‌ شود.

v  صحبت‌ كردن‌

مرغ‌ عشق‌ تا حدي‌ قادر است‌ صحبت‌ كردن‌ را بياموزد. بهترين‌ زمان‌ براي‌ ياد دادن‌ از حدود 5-6 هفتگي‌ است‌. پرنده‌نر از نظر يادگيري‌ بهتر از ماده‌ مي‌باشد. براي‌ ياد دادن‌ بايد توجه‌ كرد كه‌ كلمه‌ بدقت‌ و بارها تكرار شود. با توجه‌ به‌ اينكه‌پرنده‌ معني‌ كلمه‌ را نمي‌فهمد بايد كلمه‌ به‌ يك‌ شكل‌ تكرار گردد.

v  تغذيه‌

غذاي‌ اصلي‌ مرغ‌ عشق‌ در اسارت‌ و آزادي‌ دانه‌ است‌. دانه‌ها شمال‌ 2 گروه‌ مهم‌ هستند:

1ـ دانه‌ غلات‌: كربوهيدرات‌ زياد و چربي‌ كم‌ دارند; مانند ارزن‌ و ذرت‌.

2ـ دانه‌هاي‌ روغني‌: چربي‌ زياد و كربوهيدرات‌ كم‌ دارند; مانند تخم‌ آفتابگردان‌ يا تخم‌ كتان‌.
غذاي‌ مناسب‌ مرغ‌ عشق‌ شامل‌ دانه‌ قناري‌ و ارزن‌ مي‌باشد ولي‌ اين‌ تركيب‌ غذاي‌ كاملي‌ نيست‌ بويژه‌ هنگام‌ توليد مثل‌و براي‌ بالانس‌ كردن‌ آن‌ اضافه‌ كردن‌ يك‌ دانه‌ روغني‌ (مانند تخم‌ كتان‌) لازم‌ است‌. علاوه‌ بر اينها سبزيجات‌ (مانند هويج‌،كلم‌)، ميوه‌هاي‌ تازه‌ (مانند سيب‌، انگور) و نيز مكمل‌ توصيه‌ مي‌شوند. بايد توجه‌ داشت‌ كه‌ هر نوع‌ تغيير جيره‌ به‌ تدريج‌انجام‌ شود.

مكمل‌: دو مكمل‌ مهم‌ براي‌ مرغ‌ عشق‌ سنگريزه‌ (يا شن‌) و كف‌ دريا مي‌باشند. پرندگان‌ دانه‌خوار از جمله‌ مرغ‌ عشق‌اغلب‌ قبل‌ از خوردن‌ دانه‌ اقدام‌ به‌ خوردن‌ سنگريزه‌ مي‌كنند. سنگريزه‌ در سنگدان‌ پرنده‌ كمك‌ به‌ شكستن‌ دانه‌ كرده‌ ونقش‌ مهمي‌ در هضم‌ آن‌ دارد. بايد توجه‌ داشت‌ كه‌ سنگريزه‌ آلوده‌ نباشد. كف‌ دريا يك‌ منبع‌ با ارزش‌ كلسيم‌ است‌ ضمناپرنده‌ جوان‌ از آن‌ براي‌ اصلاح‌ منقارش‌ نيز استفاده‌ مي‌كند. بهتر است‌ در جايي‌ فيكس‌ باشد تا توسط پرنده‌ جابجا نشود.

آب‌ (براي‌ نوشيدن‌ و استحمام‌)

مرغ‌ عشق‌ به‌ آب‌ كمي‌ نياز دارد ولي‌ آب‌ تازه‌ در ظرف‌ تميز بايد هميشه‌ در دسترس‌ باشد. بهتر است‌ آب‌ هر روزعوض‌ شود.
پرنده‌ براي‌ آراستن‌ پرهاي‌ خود نيز نياز به‌ آب‌ دارد. برخي‌ پرنده‌ها براي‌ استحمام‌ ظرف‌ آب‌ را دوست‌ دارند و برخي‌ديگر را مي‌توان‌ به‌ آرامي‌ اسپري‌ زد. بايد توجه‌ داشت‌ كه‌ اين‌ كار در يك‌ روز خوب‌ و گرم‌ انجام‌ شود و پرنده‌ قبل‌ ازخوابيدن‌ خود زمان‌ مناسب‌ براي‌ خشك‌ شدن‌ داشته‌ باشد.

v  توليد مثل‌

براي‌ موفقيت‌ در جوجه‌ گرفتن‌ بايد به‌ موارد زير توجه‌ شود:
1ـ فراهم‌ آوردن‌ شرايط مناسب‌ نگهداري‌ و تغذيه‌
2ـ قرار دادن‌ جعبه‌ آشيانه‌ (شكل‌ 3): يك‌ محرك‌ براي‌ توليد مثل‌ محسوب‌ مي‌شود. براي‌ مرغ‌ عشق‌ جعبه‌ آشيانه‌ به‌ اندازه‌23‚17‚17 سانتيمتر و ورودي‌ به‌ قطر 4-5 سانتيمتر مناسب‌ است‌. وجود يك‌ ميله‌ جلوي‌ سوراخ‌ ورودي‌ كمك‌ مي‌كندپرنده‌ نر جفت‌ خود را هنگام‌ خوابيدن‌ روي‌ تخم‌ها بهتر تغذيه‌ كند. بهتر است‌ كف‌ جعبه‌ آشيانه‌ كشويي‌ باشد (مانندشكل‌) تا تميز كردن‌ آن‌ به‌ سادگي‌ صورت‌ گيرد. ضمنا مرغ‌ عشق‌ تخم‌ را مستقيما روي‌ چوب‌ مي‌گذارد و نياز به‌ ماده‌ديگري‌ نيست‌.
3ـ استرس‌: استرس‌ را بايد به‌ حداقل‌ رساند. صاحبان‌ وسواسي‌ يا فضول‌ كه‌ بطور متناوب‌ داخل‌ جعبه‌ آشيانه‌ را نگاه‌مي‌كنند و نيز ظاهر شدن‌ شكارچيان‌ مانند گربه‌ اطراف‌ قفس‌ از عوامل‌ مهم‌ استرس‌ محسوب‌ مي‌شوند.
4ـ نقش‌ تحريك‌ ساير پرندگان‌: مي‌توان‌ 2 جفت‌ مرغ‌ عشق‌ را در قفس‌هاي‌ مجزا ولي‌ در كنار يكديگر قرار داد. صداي‌ هرجفت‌ مي‌تواند جفت‌ مقابل‌ را به‌ نشان‌ دادن‌ رفتار توليد مثلي‌ تشويق‌ كند.
5ـ تأثير نور: افزايش‌ تدريجي‌ مدت‌ زمان‌ وجود نور تحريك‌ مناسبي‌ است‌. فصل‌ جفت‌گيري‌ مرغ‌ عشق‌ >معمولا< بهار وتابستان‌ است‌.

v  بيماريهاي‌ مهم‌



رشد بيش‌ از حد ناخن‌ها و منقار: در صورت‌ بروز اين‌ پديده‌ بايد از محلي‌ كه‌ فاقد عروق‌ خوني‌ هستند كوتاه‌ شوند. اگرانجام‌ آن‌ مشكل‌ است‌ به‌ دامپزشك‌ مراجعه‌ كنيد.

سرماخوردگي‌: نشانه‌هاي‌ اين‌ بيماري‌ تب‌، كاهش‌ اشتها و حركات‌ مداوم‌ دم‌ است‌. بيماري‌ در صورت‌ پيشرفت‌ به‌ذات‌الريه‌ منتهي‌ مي‌شود. علاوه‌ بر درمان‌ دارويي‌ بايد دماي‌ اتاق‌ را تا 27 درجه‌ سانتيگراد بالا برده‌ و ثابت‌ نگه‌ داشت‌. به‌اشتها آمدن‌ پرنده‌ تأثير زيادي‌ در بهبودي‌ دارد بنابراين‌ بايد غذاهاي‌ مورد علاقه‌ پرنده‌ به‌ همراه‌ ويتامين‌ B به‌ آن‌ داده‌ شود.

بيماري‌ پسيتاكوز: اهميت‌ اين‌ بيماري‌ در قابليت‌ انتقال‌ آن‌ از مرغ‌ عشق‌ (و ساير طوطي‌ها) به‌ انسان‌ مي‌باشد. براي‌جلوگيري‌ از اين‌ امر، مرغ‌ عشق‌ را از جاهاي‌ كاملا مطمئن‌ خريداري‌ كرده‌ و در صورت‌ مشاهده‌ علائمي‌ چون‌ لاغري‌،كسالت‌، ريزش‌ از بيني‌ و اسهال‌ سبز ضمن‌ قطع‌ تماس‌ با پرنده‌ به‌ دامپزشك‌ مراجعه‌ كنيد.

تاریخچه حيوانات اهلي

«...پس کیومرث]پادشاه ایران باستان[ برفت و چون از حد فرزندان خویش بیرون آمد،وقت نماز پیشین بود.یکی خروس سفید دید برمیان راه ایستاده و یکی ماکیان در عقب وی و ماری پیش خروس آمد و آهنگ وی کرد و خروس برمار حمله کرد و به غلیه او را همی زد و هرگاه که مار را بزدی بانگ خوش کردی ،پس دیدار و بانگ و حرب او کیومرث را خوش آمد گفت:از مرغان این عجب مرغیست برجفت خویش ایدون مهربان که دشمن را از او دور همی دارد و با او حرب همی کند و چون فرزندان آدم، طبع او با طبع مردم نزدیک است ،پس کیومرث آن مار را بکشت و آن مرغ بدان مقدار الهامی که او را بود نشاط بانگی کرد،کیومرث را سخت خوش آمد،طعامی که با خود داشت پاره ای پیش وی انداخت آن مرغ سر بر زمین گرفته منقار بر آن همی زد و آن جفت خویشتن را خواندن گرفت و از آن هیچ نخورد  تا ماکیان فراز آمد و آن علف بخورد،کیومرث این هنر و طبع سخاوت که اندر وی دید گفت بفال نیکست که من به طلب دشمن روم و از دشمنان فرزندان آدمی یکی مار است  این مرغ با مار حرب همب کرد و این فرخ مرغیست و بفال نیکست و داشتن وی واجب ،چون از آن حال همی شد به پرداخت خروس و ماکیان ببرد نزد فرزندان و گفت این را نیکو دارید طبع این با طبع آدمی نردیک است و بفال نیکست ، و اهل عجم خروس را و بانگ او را خجسته دارند خاصه خروس سفید را و ایدون همی گوید که بهرخانه که این مرغ همی باشد دیوان در آن خانه نیایند....»

تاریخ طبری قرن چهارم